Eigen regie!

Volgens Miranda moet je al tijdens de werving helder zijn over wat eigen regie bij jou betekent. In een sector waar functies uiteenlopen van oogstmedewerker tot teeltspecialist, is het essentieel om uit te leggen welke ruimte iemand krijgt. “Vertel wat je precies bedoelt met autonomie. Kunnen medewerkers meedenken over de planning? Mag iemand verbeteringen voorstellen?” In een omgeving waar ritme en structuur cruciaal zijn, is het verleidelijk om alles strak af te bakenen. Juist binnen die structuur zit meer ruimte dan veel telers denken, meent Miranda. “Eigen regie kan ook betekenen dat iemand zelf prioriteiten leert bepalen of meedenkt over een efficiëntere volgorde van werkzaamheden.”

Cultuur in de kas
Veel bedrijven noemen woorden als ‘vrijheid’ en ‘ontwikkelmogelijkheden’ in hun vacatures of personeelshandboek. Maar volgens Miranda komt het pas tot leven op de werkvloer. Zij ziet dat werknemers het meest gemotiveerd raken wanneer hun ideeën serieus genomen worden en ze echt invloed ervaren op hun werk. “Je moet laten zien dat initiatief welkom is. Dat kan door actief te luisteren, door medewerkers mee te laten denken over verbeteringen, en door zichtbaar iets te doen met hun suggesties. Glastuinbouwbedrijven zijn vaak innovatief; het is mooi als medewerkers daar onderdeel van mogen zijn.”

De eerste weken zijn cruciaal om nieuwe medewerkers het gevoel te geven dat ze mee mogen denken en verantwoordelijkheid kunnen pakken. In veel glastuinbouwbedrijven is onboarding vooral praktisch – werkritme, veiligheid, uniformiteit in kwaliteit. Maar juist binnen die uitleg kun je ruimte creëren. “Vertel meteen tijdens de introductie of rondleiding hoe jij naar eigen regie kijkt. Leg uit wat je van iemand verwacht, welke ruimte iemand heeft en wat de kaders zijn. Als je dat vanaf dag één helder maakt, zie je dat medewerkers sneller initiatief tonen.”

Autonomie (of eigen regie) werkt alleen als de basis goed is. Medewerkers moeten weten wat hun rol is, welke afspraken gelden en welke doelen belangrijk zijn. In de glastuinbouw, waar veel processen nauwkeurig verlopen, biedt die structuur juist de rust om eigen regie te durven geven. Daarnaast is het belangrijk dat je als werkgever voldoende ruimte geeft voor ontwikkeling om door te groeien. Zorg bijvoorbeeld voor een goed opleidingsbudget. Volgens Miranda kunnen mensen pas echt verantwoordelijkheid nemen als de basis helder en goed geregeld is. Eigen regie groeit wanneer je medewerkers laat meedenken over hun toekomst, hun duurzame inzetbaarheid en hun rol in het bedrijf. Het ontwikkel- of voortgangsgesprek is een krachtig moment om eigen regie te versterken, geeft Miranda aan. “Stel vragen als ‘wat heb jij nodig om beter te worden?’ of ‘welke stap wil jij de komende maanden zetten?’ Zorg dat zij zich goed voorbereiden op het gesprek. Dan wordt het een gedeeld gesprek en geen eenrichtingsverkeer.”

Vaardigheden ontwikkelen
Niet iedereen pakt vanzelf verantwoordelijkheid. Soms ontbreekt het aan zelfvertrouwen of aan vaardigheden of is er sprake van cultuurverschillen. Miranda tipt dat je dit kunt oplossen door kleine oefenmomenten te creëren. Laat iemand bijvoorbeeld één onderdeel van het werkproces organiseren, of betrek hem of haar bij een overleg. Dat geeft vertrouwen en bouwt vaardigheden op. Nog een creatieve tip van Miranda: laat iemand eens meekijken in een andere functie of afdeling. “Zo’n wissel geeft nieuwe inzichten en stimuleert initiatief.” In een sector met hoge werkdruk is loslaten spannend. Toch kan te veel controle averechts werken. “Richt je op het resultaat, niet op elke stap die iemand zet. Geef ruimte voor fouten, want daar leert iemand van. En vergeet niet complimenten te geven wanneer mensen initiatief tonen.”