Werken&Leren

In gesprek blijven over werken & leren

Arbeidskrapte zorgt al jaren voor hoofdbrekens bij veel ondernemers. Het vinden van medewerkers is een uitdaging, helemaal waar het gaat om mensen met de juiste kennis en expertise. Maar het gaat om meer dan alleen het vínden van mensen. Ook het behouden van medewerkers heeft alle aandacht. Door hen de kansen te bieden om mee te groeien met bedrijf, sector en de wereld om hen heen, kunnen zij wellicht binnenboord worden gehouden. Maar hoe pak je dat aan?

Tekst: Jacco Strating
Fotografie: Johan Seijbel/Inholland

Werken en jezelf ontwikkelen zijn ook op 17 en 18 februari 2027 weer belangrijke thema’s tijdens HortiContact in Evenementenhal Gorinchem. De jaarlijkse tuinbouwvakbeurs besteedt er op verschillende manieren uitgebreid aandacht aan. Maar wat maakt dit onderwerp nu zo actueel en belangrijk? En hoe wordt daar binnen de tuinbouw op ingespeeld?

Andere vaardigheden
Jolanda Rosloot is Adviseur Opleiding & Ontwikkeling bij Kasgroeit. Kasgroeit is dé organisatie voor leren en ontwikkelen in de Nederlandse glastuinbouw. Het is een initiatief van de sociale partners in de sector: vakbonden FNV en CNV en werkgeversorganisaties LTO, Plantum en Glastuinbouw Nederland. De organisatie wordt gefinancierd vanuit Colland Arbeidsmarkt. Doel is om werkgevers én werknemers te helpen om zich te blijven ontwikkelen, zodat mensen én bedrijven klaar zijn voor de toekomst. Volgens Rosloot verandert de tuinbouwsector razendsnel. “Enerzijds hebben we te maken met een krappe arbeidsmarkt. Maar anderzijds zijn er ontwikkelingen gaande op het gebied van robotisering, digitalisering, AI, maar ook andere manieren van telen en verduurzaming. Daardoor veranderen functies en heb je andere kennis en vaardigheden nodig dan een aantal jaren geleden.”

Als bedrijf kun je natuurlijk meegaan in die innovatie door te investeren in nieuwe technieken. Maar werkgevers moeten niet vergeten dat hun mensen ook met die technieken moeten kunnen werken, zegt Rosloot. “Daarom is het belangrijk dat zij in die groei worden meegenomen. Zij moeten de kans krijgen om zich parallel aan de veranderingen in de sector te blijven ontwikkelen. Anders heb je straks hele mooie machines staat, maar weten je medewerkers niet wat ze ermee aan moeten.”

'Uitgangspunt moet nooit de opleiding zijn, maar de vraag wat een medewerker nodig heeft voor de toekomst'

Wisselwerking tussen werkgever en werknemer

Rosloot ziet dat daar steeds meer aandacht voor komt. “Werkgevers beseffen zich meer en meer dat de ontwikkeling niet alleen aan de technische kant moet plaatsvinden. Dat is positief. Tegelijkertijd zijn er nog grote stappen te zetten. Bij een aantal bedrijf is leren en ontwikkelen echt onderdeel van de bedrijfsvoering. Het komt terug in de gesprekken en medewerkers krijgen ook echt de ruimte om nieuwe dingen te leren. Maar we zien ook bedrijven waar het alleen aan de orde komt als een medewerker daarom vraagt.” Rosloot is van mening dat de behoefte om te ontwikkelen van twee kanten moet komen. Het moet altijd een wisselwerking zijn tussen werkgever en werknemer. Waarbij de werkgever de richtingen aangeeft en duidelijk maakt waar hij met het bedrijf naartoe wil. Bovendien moet hij ruimte bieden aan medewerkers om zich te ontwikkelen en ook ruggensteun geven.” De medewerker op zijn beurt moet volgens Rosloot zelf ook de veranderingen om zich heen in de gaten houden en zich afvragen wat hij daarin kan betekenen. Door in gesprek te gaan met elkaar, kun je de juiste stappen zetten.”

Daarbij gaat het niet alleen om het volgen van een opleiding, vult Rosloot aan. “Er is ook zoveel mogelijk op de werkvloer. Zoals nieuwe taken, leren van collega’s, meelopen met een collega. Het uitgangspunt moet nooit de opleiding zijn, maar de vraag wat een medewerker nodig heeft om een rol te spelen in de toekomst van het bedrijf. Wat wordt er van je gevraagd? Wat wil je zelf leren? En hoe zorg je ervoor dat je inzetbaar blijft?”

Creëren leercultuur

Hoewel ondernemers in de glastuinbouw met verschillende uitdagingen te maken hebben, ziet Rosloot dat het onderwerp ontwikkeling wel op de agenda blijft staan. “Het raakt zeker niet op de achtergrond, er komt juist eerder meer urgentie. Want als je het lastig hebt als bedrijf, moet er iets veranderen. Je kunt niet blijven doen wat je deed. Die verandering begint vaak bij de mensen in een bedrijf.” Kasgroeit speelde daar de afgelopen jaren een belangrijke rol in, meent Rosloot. “Aan de ene kant door een stukje bewustzijn te creëren over de leercultuur binnen bedrijven, aan de andere kant ook door het maken van sectorale ontwikkelpaden van de glastuinbouw en veredeling. Daarmee wordt steeds duidelijker welke functies er zijn en hoe je vanuit de functies kunt doorgroeien.” Het Ontwikkelpad Glastuinbouw en Veredeling van Kasgroeit is een online hulpmiddel dat inzicht geeft in banen, doorgroeimogelijkheden en bijbehorende opleidingen in de glastuinbouw. Werknemers ontdekken zo welke functies bij hun passen, hoe ze kunnen doorgroeien en welke opleidingen of cursussen daarvoor nodig zijn. Werkgevers kunnen de tool gebruiken om de groeimogelijkheden binnen het bedrijf zichtbaar te maken en concrete ontwikkelgesprekken te voeren met medewerkers.

‍

“Er is veel belangstelling voor de ontwikkelpaden en bedrijven weten ons steeds beter te vinden.” Zo melden bedrijven zich met regelmaat zelf bij Kasgroeit met een concrete vraag of behoefte. Kasgroeit kan hen voorzien van advies, biedt workshops aan of gaat in gesprek over het ontwikkelen van een leercultuur op het bedrijf. Maar ook vakbeurzen, zoals HortiContact spelen in een rol in de bewustwording op bedrijven door aandacht te besteden aan dit onderwerp, meent Rosloot. “Op zo’n evenement zie je heel veel nieuwe ontwikkelingen. En zo’n nieuwe machine kan er ontzettend mooi uitzien. Maar nogmaals, het zijn de mensen die ermee moeten worden. Daarom is het heel belangrijk dat beide onderwerpen op dezelfde vakbeurs aandacht krijgen.” Rosloot heeft tot slot ook een tip voor werkgevers en werknemers: “Ga met elkaar in gesprek. Bekijk samen waar het bedrijf heengaat, wat dat van de medewerkers vraagt en ook waar de motivatie bij de medewerker zit. En doe dat niet één keer per jaar tijdens het functioneringsgesprek, maar blijf het hele jaar door in gesprek. En monitor het ook, zodat je waar nodig op tijd kunt bijsturen.”

Kijk op www.horticontact.nl voor meer informatie over het programma.

‘CONSTANT
OP ZOEK
NAAR KENNIS’

ISA CropCare is specialist in duurzame en residuvrije gewasbeschermingsmiddelen. Het bedrijf helpt telers om gewassen te telen zonder het gebruik van actieve chemische ingrediënten. “Dat is anders dan biologische gewasbescherming, wat niet altijd residuvrij is”, zegt Harry Schouten. “Wij ontwikkelen deze producten, produceren ze en zoeken partners om ze in de markt te zetten.” Voorheen was Schouten fruitteler. In die rol ervaarde hij zelf hoe snel de ontwikkelingen binnen de tuinbouw gaan en hoe lastig het voor ondernemers is om die veranderingen bij te benen. “Het wordt steeds lastiger om een tuinbouwbedrijf succesvol te runnen, er gebeurt veel. Als ik het dicht bij onszelf houd, zie je dat het pakket aan gewasbeschermingsmiddelen enorm krimpt. Telers maken zich daar zorgen over en er is veel innovatie nodig om dat op een goede manier op te vangen.”

Juist daarom is het volgens Schouten belangrijk om jezelf als ondernemer te blijven ontwikkelen en om de mensen binnen jouw organisatie hiertoe de ruimte te bieden. “Scholing en ontwikkeling schieten eigenlijk altijd tekort. Daar moet écht meer in geïnvesteerd worden. Maar het is ook essentieel dat er meer jonge mensen in de tuinbouw aan de slag gaan die met een frisse blik naar dingen kunnen kijken. Alleen dan kun je dingen veranderen.” Zelf hecht Schouten veel waarde aan de jaarlijkse deelname aan HortiContact. “We staan daar om contact te houden met de sector en te zien en te horen wat er aan de hand is. De ontwikkelingen gaan zo snel, dan is het belangrijk om goed geïnformeerd te blijven. Wij zijn constant op zoek naar kennis.” Wat dat betreft heeft ook een vakbeurs een rol als het om leren en ontwikkelen, beaamt Schouten. “De glastuinbouw loopt mijlenver voor op andere agrarische sectoren qua onderzoek en prestatie. Er wordt nooit in problemen gedacht, maar altijd in oplossingen. Schouders eronder en doorgaan. Het is het heel verfrissend om tijdens HortiContact mensen tegen te komen die zo vooruit denken en met hun tijd meegaan. Daar kunnen wij alleen maar ons voordeel mee doen.”