Ondernemen

‘LEEFTIJDSGENOTEN DROMEN VAN REIZEN, IK VOLG MIJN PASSIE!'

Ze is de vierde generatie binnen het familiebedrijf en daar is Mandy Duijnisveld maar wat trots op. Vanaf haar zeventiende werkt ze fulltime in de paprika’s en als het aan haar ligt gaat ze daar tot in lengte van dagen mee door. Zoals ook haar vader, moeder en opa nog altijd actief zijn op de kwekerijen in Nieuwveen en De Kwakel. Al moet ondernemen in de tuinbouw wel haalbaar blijven. “De passie is er, maar we moeten wel realistisch naar de toekomst blijven kijken.”

Tekst: Jacco Strating
Fotografie: Lianne Torn-Boschmann
‍

Rode paprika’s, iets anders vind je niet op de kwekerijen van Duijnisveld. In totaal heeft het bedrijf 18 hectare verdeeld over twee locaties. De paprika’s gaan de hele wereld over, van Europa tot de Verenigde Staten en Japan. “Ze gaan naar supermarkten, naar snijderijen voor in de groentemixen en bijvoorbeeld naar Subway voor op de broodjes”, zegt Mandy met enige trots. Ze is nu vijf jaar volledig actief binnen het bedrijf. Toen ze zeventien was ging ze aan de slag, maar eigenlijk liep ze altijd al rond op de kwekerij. “Ik ben opgegroeid tussen de paprika’s en heb als scholier ook altijd op het bedrijf gewerkt. Maar sinds vijf jaar doe ik dat fulltime. Inpakken en sorteren, dat is echt mijn afdeling. Zorgen dat alle bestellingen op tijd klaarstaan en dat de kwaliteit in orde is. Maar ook bestellingen aannemen en contact houden met klanten.” Die werkzaamheden doet ze van maart tot begin november. In de wintermaanden loopt Mandy in de kas. “Een beetje als vliegende keep, net waar ze mij nodig hebben. En ik houd mij in de winter bezig met de certificeringen.”

Naar Noord-Holland
Waar het bedrijf al jaren gevestigd is in Noord-Holland, komt de familie Duijnisveld oorspronkelijk uit het Westland. “Ik ben er zelf ook geboren, maar toen ik drie jaar oud was zijn we hierheen verhuisd.” De opa van Mandy had vroeger een tuin samen met zijn broer in het Westland. Toen haar vader en oom van de tuinbouwschool kwamen was het bedrijf te klein om daar met vier man aan het werk te gaan. “Mijn opa en mijn vader zijn daar toen gebleven, mijn oom en zijn vader zijn naar een nieuwe tuin in het Westland gegaan. Maar toen kwam de schaalvergroting ter sprake. Mijn vader en mijn oom hebben toen samen besloten om naar Noord-Holland te ver- huizen.” Andijk en Middenmeer waren ook opties, geeft Mandy aan, maar het werd De Kwakel, midden tussen de sierteeltbedrijven. “Veel familie woont nog steeds in het Westland en dit is goed bereikbaar, een half uurtje rijden. En we hadden ook nog wat medewerkers die met ons meegingen, dan is De Kwakel minder ver dan Andijk. En de opa’s kunnen zo ook nog regelmatig langskomen om mee te werken.”

Als kind was Mandy altijd in de tuin. “Eerst stond mijn box er, daarna werd er een tafel neergezet om te kleuren en later ging ik er fietsen. Het is een supermooie plek om op te groeien. Spelenderwijs ben ik ook altijd wel betrokken geweest bij het bedrijf. Zo mocht ik als kind al watermonsters nemen, wat toen natuurlijk heel bijzonder voelde. En toen ik iets ouder werd mocht ik ook meehelpen met de oogstprognoses. Zo kreeg ik al vrij vroeg een stukje verantwoordelijkheidsgevoel bijgebracht. Het stelde natuurlijk allemaal niet zoveel voor, maar ik pakte dat wel heel serieus op.”‍

Ruimte en vrijheid
Zo groeide Mandy langzaam in het bedrijf, terwijl er om haar heen juist veel minder tuinbouwinvloeden waren dan in het Westland. “Op school was ik het enige kind met een tuinbouwachtergrond. Dat was voor vriendjes en vriendinnetjes ook wel heel interessant natuurlijk. We hadden op ons bedrijf alle ruimte en vrijheid om te spelen, te fietsen en met de skelter te rijden.” Daar stond tegenover dat Mandy zelf ook een wereld buiten de tuinbouw leerde kennen. Toch weerhield dat haar er niet van om in de tuinbouw aan de slag te gaan. “Het is zo mooi om te zien hoe een jong plantje tussen december en maart uitgroeit tot een grote plant met paprika’s! Het gaat allemaal heel snel, je werkt met een versproduct dat lekker en gezond is en het is onwijs mooi om te zien dat die paprika’s vervolgens de hele wereld over gaan.”

Piloot of dokter stonden nooit op het lijstje van Mandy, ze wist al snel dat zij haar vader achterna wilde. Hoe kan dat ook anders als je zelfs bent vernoemd naar het paprikaras ‘Mandy’, zou je bijna zeggen. “Ik ben nooit gepusht door mijn ouders. Ik kreeg altijd te horen dat ik mijn gevoel moest volgen en moest gaan doen waar ik mij goed bij voelde. Maar voor mij was dat toch de tuinbouw. Hier ligt mijn passie.” Als kind vond ze het al heerlijk om in de tuin te werken, ook al lustte ze aanvankelijk helemaal geen paprika’s. Wanneer klasgenoten op wintersport gingen, was Mandy tussen de planten te vinden. “Mijn vader hield niet van vakanties, hij bleef het liefst op het bedrijf. Ik ging daarom wel eens met mijn moeder op vakantie, maar vond het zelf ook fijn om gewoon in de tuin te zijn. We hadden vroeger ook nooit zoveel uitjes, maar ik heb dat nooit vervelend gevonden. Ik heb toch echt wel een superjeugd gehad.”

‘NIET OVERAL BEREN OP DE WEG ZIEN, MAAR WEL REALISTISCH BLIJVEN’

Niet grootste hobby

Omdat ze onvoldoende teeltkennis had, wilde Mandy aanvankelijk nog wel een teeltopleiding volgen. Maar toen die te weinig aanmeldingen had, switchte ze in coronatijd naar een logistieke opleiding. “School is nooit mijn grootste hobby geweest. Op de middelbare school kon ik al niet stilzitten in de schoolbanken en was ik snel afgeleid. Vakken als wiskunde en natuurkunde vond ik dan nog wel interessant, maar talen waren echt niet mijn ding. Ik vond school vooral supergezellig met vrienden, maar was liever op het bedrijf.”

Mandy wilde daarom niet al te lang studeren. “Maar juist door corona kon ik die logistieke opleiding versneld volgen en combineren met mijn werk op het bedrijf. Zo had ik op mijn zeventiende al een mbo-diploma.” Doorstuderen was vervolgens geen optie. “Ik was enorm gemotiveerd om lekker aan het werk te gaan en mijn passie te volgen. Ook al was ik nog jong, het voelde voor mij gewoon goed.” En zo ging ze van start als ‘de dochter van’. Al was dat volgens Mandy eigenlijk nooit een issue. “Ik begon als kind met het simpele werk en ben stap voor stap in het bedrijf gegroeid. Het was niet zo dat ik er opeens stond en het gelijk voor het zeggen had. Ik ben onderdeel van het team geworden en ik merkte ook dat collega’s daar heel veel respect voor hadden. Natuurlijk was het wel bijzonder dat ik op een gegeven moment mensen ging aansturen die er al werkten toen ik nog een kind was, maar dat is nooit vreemd geweest.”

Mensenmens
Sowieso is Mandy sociaal aangelegd, geeft ze aan. “Ik ben graag onder de mensen en vind het leuk om met iedereen een praatje te maken. Ja, ik praat best veel. Mijn vrienden zeggen altijd dat ik de hele dag loop te ratelen. En dat klopt ook wel. Ik kan vrij druk en actief zijn. Maar hier op het bedrijf zijn we ook heel laagdrempelig. Ik vind het belangrijk om iedereen persoonlijk te kennen en interesse in elkaar te tonen. Zo maak je het ook makkelijk voor anderen om jou te benaderen met vragen.” Haar vader is daarin wel een voorbeeld, geeft Mandy aan. “Ik heb hem altijd heel sterk gevonden in de omgang met medewerkers. Hij is echt wel een mensenmens en ik heb dat misschien een beetje van hem overgenomen.”

Wat ze ook heeft overgenomen, is het stuur van de vrachtwagen. Duijnisveld heeft twee locaties en verpakt alle paprika’s op één plek. Daardoor moeten de paprika’s altijd van de ene naar de andere kwekerij worden gereden. “Voorheen deed mijn vader dat altijd met de vrachtwagen, maar bij mij ging dat ook kriebelen”, zegt Mandy. Daarom besloot ze haar vrachtwagenrijbewijs te halen. “Heel gaaf. Je zit hoog in die wagen, kijkt heel de weg over en je voelt je heel groot. Ook al is het maar een ritje van 15 minuten, het geeft echt een kicken gevoel om achter dat stuur te zitten.” Haar broer heeft bovendien een eigen transportbedrijf. “Soms spring ik wel eens bij als chauffeur in drukke periodes. Mensen verwachten niet dat er een meisje achter het stuur zit, maar ik weet altijd goed mijn mannetje te staan.”

Je passie volgen

Dat komt goed van pas in een mannenwereld als de tuinbouw, zou je zeggen. “Als je je passie volgt, maakt het niet uit of je man of vrouw bent. Toen ik als 17-jarige begon, merkte ik wel dat ik nog jong was en dat mensen soms niet gelijk door hadden dat ze zich bij mij moesten melden. Maar ik heb nooit gemerkt dat ik anders word behandeld omdat ik een vrouw ben. Mensen denken vaak dat de tuinbouw alleen maar zwaar werk is. Natuurlijk maak je lange dagen, maar er is steeds meer automatisering, dus het is niet meer zo fysiek als vroeger. Daardoor biedt deze sector juist heel veel kansen en mogelijkheden voor vrouwen om aan de slag te gaan.”

‍

Mandy is een positief ingesteld persoon. “Ik probeer mensen te motiveren, soms door kleine dingen. Zo geven we iedereen na de oogstperiode altijd een bedankje in hun eigen taal. Dat heeft heel veel impact en dat vind ik belangrijk. Ik wil dat mensen het naar hun zin hebben.” Zoals Mandy ook veel waarde hecht aan structuur en duidelijkheid. “Dan kunnen mensen het beste presteren.” Gaandeweg neemt ze steeds meer taken over van haar vader. “Al doende leer ik heel veel. Er komt ook steeds meer techniek bij kijken. Kleine technische aanpassingen kan ik zelf inmiddels ook. Voor lastige dingen kan ik bij collega’s aankloppen.”

Meer uitdagingen

Naast haar vader en moeder werken ook haar oom en neef in het bedrijf. Op dit moment zit Mandy nog niet in de firma. “We kijken eerst hoe die samenwerking gaat. Natuurlijk hoop ik dat we in de toekomst verder kunnen gaan met het bedrijf, maar dat is nu nog lastig te zeggen. Als ondernemer krijg je met steeds meer uitdagingen te maken, dus moet het allemaal wel haalbaar zijn om door te blijven gaan. Dat betekent ook weer niet dat je overal beren op de weg moet zien. De passie is er, maar we moeten wel realistisch naar de toekomst blijven kijken en dat is best spannend.” Het is daarom prettig dat de kwekerij is aangesloten bij telerscoöperatie Oxin Growers, geeft Mandy aan. “Het is een grote organisatie die veel voordeel biedt voor het collectief, maar ook heel veel vrijheid laat om je eigen keuzes te maken. En je kunt ook weer van andere ondernemers leren. Zo is er een Young Oxin-groep met allemaal jonge mensen van tuinbouwbedrijven die elkaar zo nu en dan ontmoeten. We hebben allemaal dezelfde uitdagingen en kunnen elkaar inspireren.”

Daarnaast leest Mandy vakmedia en bezoekt ze vakbeurzen om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen. “Energie en biologische gewasbescherming zijn voor ons wel de belangrijkste thema’s. Maar het wordt ook steeds lastiger om voldoende gemotiveerde mensen te vinden. Al hebben wij in Nieuwveen een groep mensen die hier al heel lang rondlopen. Vooral Poolse medewerkers. Daarom heb ik mijzelf ook een beetje Pools aangeleerd, om mensen toch in hun eigen taal te kunnen aanspreken en om ervoor te zorgen dat nieuwe medewerkers zich sneller op hun gemak voelen.”

Soms onzeker
Het geeft aan hoe serieus Mandy met haar werk bezig is. “Ik ben ook heel perfectionistisch, soms wel eens té. Ik kan er wel eens te lang in doorgaan, maar wil gewoon altijd dat alles goed is. Aan de andere kant kan ik soms ook heel onzeker zijn over bepaalde dingen. Dan zoek ik toch weer de bevestiging van mijn vader, terwijl dat eigenlijk niet nodig is. Ik probeer die onzekerheid niet te laten zien op de werkvloer en mensen verwachten dat misschien ook niet direct van mij, maar het is er soms wel. Ik praat er dan ’s avonds met mijn vader over tijdens het eten en dan stelt hij mij weer gerust dat ik mij niet druk hoef te maken.”

Qua karakter lijkt Mandy veel op haar vader, vindt ze zelf. “We zijn allebei een beetje eigenwijs. Hij zegt zelf van niet, maar daar ga je al… We kunnen heel goed met elkaar overweg. Natuurlijk zijn erwel eens kleine dingen, maar we botsen eigenlijk nooit echt. Hij heeft mij altijd heel erg vrij gelaten en zelf laten ontdekken hoe de dingen werken. Dat is denk ik wel de beste manier om het vak te leren en ga je sneller verantwoordelijkheid nemen.” Mandy vindt het bijzonder om na haar vader de vierde generatie binnen het familiebedrijf te zijn. “Ik moet nog heel veel meemaken, maar ben wel heel erg trots op wat mijn familie in al die jaren heeft opgebouwd. Ik hoop daar nog lange tijd een vervolg aan te kunnen geven.”

Niemand
om je heen

Mandy woont inmiddels op zichzelf, naast de kwekerij in De Kwakel. “Met oog op de weekenddiensten is het wel handig om in de buurt te wonen. In het begin vond ik het best wel wennen om alleen te zijn, maar ik haal er nu ook mijn rust uit. Je staat de hele dag aan, zeker in de zomermaanden. Je maakt lange dagen, de telefoon gaat altijd over. Dan is het ook wel fijn om aan het eind van de dag niemand om je heen te hebben. Als ik bij mijn ouders thuis ben, gaat het toch weer over werk.” Vrije tijd is schaars, geeft Mandy aan. Zeker in de zomer als het druk is. Maar als ze wel tijd heeft, gaat ze graag naar feestjes. “In het weekend hebben we hier vooral tent- en schuurfeesten. Supergezellig! Ik hou van Nederlandstalige muziek en je spreekt heel veel mensen. En als het mooi weer is gaan we met vrienden ’s avonds vaak langs het water zitten. Maar als ik weekenddienst heb, moet ik wel stand-by zijn. Dat is soms nog wel wennen voor vrienden, maar die verantwoordelijkheid heb ik van mijn ouders meegekregen en dat hoort gewoon bij het werk.”

In andere weekenden gaat Mandy wel eens weg met vriendinnen en ieder jaar gaat zij met haar moeder en tante naar Spanje. “Dat is een traditie geworden. Dan kan ik wél heel goed stilzitten en doe ik helemaal niets.” Tot slot, heeft Mandy nog dromen?“Eigenlijk ben ik vooral met het bedrijf bezig en hoop ik op een mooie toekomst, zowel op gebied van werk als privé. Veel leeftijdsgenoten dromen van reizen, maar ik volg mijn passie! Ik kan niet een paar maanden naar Bali voor een rondreis en om heel eerlijk te zijn zou ik dat ook helemaal niet willen. Mijn passie ligt hier, bij de paprika’s.”