Verduurzamen

OPEN KAART SPELEN OM TE VERGROENEN

Als groeispecialist, zoals Van Iperen al meer dan 100 jaar actief is, moet je van vele markten thuis zijn. Terwijl de ene specialist een plan maakt om plagen in de gerberateelt aan te pakken, komt een andere specialist met een advies om met biostimulanten de planten beter te laten wortelen. En weer een andere collega is als onderzoeker aan de slag om te zien hoe dat in de praktijk uitpakt…

Tekst: Ton van der Vliet
Fotografie: Sharon Schouten

Dat gebeurt allemaal bij Flower Harmony. Twan Breugem heeft samen met Roy Batist en Wouter van Dijk in 2024 de krachten ge- bundeld in deze kwekerij, die sterk gericht is op duurzaamheid. Ze hebben drie productielocaties en zijn aangesloten bij Colours of Nature. Breugem kent de firma Van Iperen al minstens twintig jaar als leverancier van meststoffen. Met hun ervaringen op het gebied van biostimulanten en gewasbescherming maakte hij pas kennis bij de geboorte van Flower Harmony.

Subtiel spel
Jan-Willem Spaargaren is sinds zijn studie Tuinbouw Plantenteelt in Wageningen bovenmatig geïnteresseerd in onderzoek. Dat was toen al zo, en nu dertig jaar later, is dat nog steeds zo. Hij bestreek in de loop der jaren een breed gebied – zowel akkerbouw als (glas)tuinbouw – en vooral biostimulanten hebben zijn interesse. De vraag van Flower Harmony hoe zij hun planten extra weerbaar kunnen maken kwam voor hem dan ook als gelegen. Sander Vermeer is bij Van Iperen dé specialist op dit gebied. Hij kwam met een plan en een advies, en daarna was het de taak van Spaargaren om te onderzoeken hoe dat in de praktijk uitpakte. Nou, dat viel zeker niet tegen. Met hulp van planten- en zeewierextract lukte het in een jaar tijd om het gewas in de twee kraanvakken die voor de proef werden gebruikt weerbaarder te maken, en er werden ook beduidend meer bloemen geplukt. Het resultaat van een subtiel spel. “Bij toediening van biostimulanten is het voortdurend zoeken naar het optimum; als je te hoog zit gebeurt er minder, en als je te laag zit gebeurt er ook minder.”

Is het normaal gesproken al een hele kunst om de productie een of twee procent te plussen, hier ging de stijging in de proef- vakken daar nog fiks bovenuit. Voor Twan Breugem reden de proef ook dit gehele jaar nog door te laten lopen. Overigens bekijkt hij de resultaten wel met een kritische blik. Komt die hogere productie nu door de inzet van die twee middelen, of speelde de lagere ziektedruk in een deel van het proefvak ook een rol? Dat zijn zaken waarover Breugem graag in gesprek gaat met zijn adviseurs. Spaargaren op zijn beurt doet er alles aan om al te hoog Jan-Willem Spaargaren gespannen verwachtingen wat te dempen. “Sommige ondernemers verwachten een extra effect met de inzet van biostimulanten én gewasbescherming. Die hopen dan dat één plus één ‘drie’ oplevert. Maar zo werkt het natuurlijk niet. Als één plus één uiteindelijk 2,1 oplevert vind ik dat al heel mooi. En dan nog zeggen sommige ondernemers dat het ze toch een beetje tegenvalt! Dat geldt overigens niet voor Twan hoor, die staat heel nuchter in die discussie.”

‘ZOEKEN NAAR OPTIMUM VOOR TOEDIENEN VAN BIOSTIMULANTEN’

Zoeken naar balans

Het zijn juist die ‘levendige discussies’ waar Joost van Os, gewasbescherming specialist bij Van Iperen, veel waarde aan hecht als hij bij deze kwekerij over de vloer komt. Waarom? “Omdat we daarmee verder komen als we groener en weerbaarder gerbera’s willen telen.” Op dat vlak zijn nog de nodige stappen te zetten. Als Breugem een opsomming begint van de plagen waar hij mee te maken heeft, lijkt daar geen einde aan te komen: “Mineervliegen, luizen, tripsen, witte vlieg, spint, rupsen, oorwormen… het zijn er te veel om op te noemen en dat maakt het wel uitdagend ja.”

“Zoeken naar de juiste balans,” is daarop het antwoord van Van Os. ”Een gewasbehandeling uitvoeren op de ene plaag kan betekenen dat een andere plaag juist weer uitbreidt. Dat is dus een continu spanningsveld. Daarom maken we steeds een planning voor de komende twee weken én kijken we tegelijk ook een jaar terug om te zien wat we toen hebben gedaan.”

Meer noodzaak dan luxe

Breugem, die in 2011 in de gerberateelt begon in het bedrijf van zijn vader in Made, kan zich niet anders herinneren dan dat er ook al in die tijd biologie werd ingezet. “Met dat verschil dat je toen verdeeld over een jaar misschien over drie verschillende beestjes praatte. Vandaag de dag zetten we wel vijftien verschillende beestjes in.” Om al dat gekrioel in de kas in goede banen te leiden wordt er extreem veel gescout. Joost van Os komt daarvoor wekelijks langs, en daarnaast is ook een medewerker van Flower Harmony bijna fulltime bezig met scouten en plaattellingen. Is dat allemaal de moeite waard? Volgens Van Os is daar geen twijfel over. “Iedereen begint te begrijpen dat groener telen vandaag de dag meer noodzaak dan luxe is. En het vliegwiel draait inmiddels. Hoe meer telers instappen, en hoe meer kennis we vergaren én delen, hoe beter het is. We zitten op de goede weg.”

Breugem herkent zich in dat beeld. “Via EveryD Flowers, is Colours of Nature nauw betrokken bij de lopende pilot ‘100% Groen Geteeld’. En vanuit onze motivatie zetten wij onze kwekerij ook doorlopend onder druk om zo duurzaam mogelijk te werken.” Daarbij is communicatie een sleutelbegrip, zoals Flower Harmony ook op de eigen website aangeeft. “Je moet elkaar weten te vinden. Helder omschrijven wat de doelen zijn, goed contact met elkaar houden en open en eerlijk zijn. We hebben stevige discussies en zijn kritisch naar elkaar. Wat dat betreft hebben we op ons vakgebied al grote stappen gezet. D’r lopen talloze proeven bij de nodige kwekers en die info wordt goed gedeeld binnen de gerbera-sector. De intentie om het groener te gaan doen is er volop. Wat dat betreft gaan we met z’n allen in de goede richting.”

Beter inspelen

Van Os: “Met openheid kom je volgens mij ook het verst. Als jouw buurman tomaten gaat ruimen en jij weet dat niet dan heb jij ineens een kas vol met witte vlieg. Maar ook, hoe schoon levert jouw leverancier aan? Is die daarin open? Heeft ie zwaar chemisch behandeld waardoor jouw biologie niet op gang komt? Hoe meer we van elkaar weten, hoe beter we kunnen inspelen en ingrijpen waar dat nodig is. Open kaart spelen dus, daar zijn we allemaal bij gebaat als we groener en weerbaarder willen telen.”