Energie

Robuust netwerk van duurzame warmtebronnen

De glastuinbouw wil in 2040 klimaatneutraal produceren. Een grootschalig warmtenet moet daar binnen het Westland een sleutelrol in gaan vervullen. Door bestaande en nieuwe aardwarmtebronnen met elkaar te verbinden, ontstaat een robuust netwerk dat glastuinbouwbedrijven van duurzame warmte kan voorzien. Coöperatie InfraCo behartigt daarbij de belangen van de telers en werkt samen met diverse partijen aan de realisatie van Warmte Netwerk Westland. De coöperatie krijgt financiële steun van Rabobank bij het realiseren van haar ambities.

Tekst: Ank van Lier
Fotografie: Sharon Schouten

Geothermie speelt een centrale rol in de verduurzaming van de Westlandse glastuinbouw. De ondergrond in het Westland leent zich namelijk uitermate goed voor het winnen van aardwarmte. Bijna vijftien jaar geleden werd de eerste geothermiebron gerealiseerd in het gebied en inmiddels kent het Westland flink wat aardwarmtebronnen. “Deze zijn vaak ontwikkeld door groepen telers die zich hebben verenigd in een warmtecoöperatie, een zogeheten WaCo. Daarin zitten soms ook andersoortige afnemers, zoals partijen in de gebouwde omgeving”, zegt Jacco Vooijs. Hij is voorzitter van de subregio Westland van Glastuinbouw Nederland.

Naar één netwerk
De diverse WaCo’s beschikken over kleinschalige, lokale netwerken waarmee zij aardwarmte distribueren naar afnemers in de directe omgeving. “Het zijn eigenlijk allemaal eilandjes”, zegt Vooijs. Juist dat vormde zes jaar geleden de aanleiding voor een nieuwe stap: de verschillende bronnen en lokale netwerken met elkaar verbinden. Dit moet resulteren in één dekkend warmtenet voor het hele Westland, waarop ook nieuwe aardwarmteprojecten en andere duurzame bronnen kunnen worden aangesloten. “Er zijn locaties waar de ondergrond nog volop kansen biedt voor geothermie. Door nieuwe aardwarmtebronnen straks direct op het netwerk aan te sluiten, benut je die warmte veel efficiënter. Bovendien kan duurzame warmte worden getransporteerd naar glastuinbouwbedrijf in gebieden waar de bodem minder geschikt is voor aardwarmte."

Energie- en afvalbedrijf HVC en Capturam namen het initiatief tot Warmte Netwerk Westland. Het doel is om in 2030 een warmtenetwerk in gebruik te hebben waarmee 500 MW aan warmte door de regio Westland kan worden getransporteerd. “Op die manier kan een groot deel van de warmtevraag in het Westland op een duurzame manier worden ingevuld.”

Belangenbehartiger
Omdat de glastuinbouw de grootste afnemer van het warmtenet wordt, werd InfraCo opgericht. Deze coöperatie, waarbij alle WaCo’s in het gebied zijn aangesloten, vertegenwoordigt de gezamenlijke belangen van de afnemers. “ Het is veel efficiënter om als één partij aan tafel te zitten dan wanneer iedere teler of WaCo afzonderlijk het gesprek aangaat”, zegt André Vreugdenhil, die vanuit InfraCo vraag en aanbod samenbrengt. “Ons doel is om ervoor te zorgen dat de tuinders betrouwbare warmte geleverd krijgen tegen een voorspelbare prijs.”

Daarnaast adviseert InfraCo de initiatiefnemers van het warmtenetwerk over diverse onderwerpen. “Hoe ga je bijvoorbeeld om met temperatuurverschillen van de geleverde warmte, hoe pak je de kostenverrekening aan, enzovoorts. Daar denken wij over mee. Ook zijn we veelvuldig in gesprek met gemeenten, provincies, ministeries en Greenports. Voor de vergunningverlening van nieuwe aardwarmtebronnen, maar ook om te spreken over financiering van de onrendabele top van aardwarmteprojecten. We richten ons dus op de belangenbehartiging van afnemers in de breedste zin van het woord.”

'Duurzame warmte beschikbaar op plekken waar deze anders niet voorhanden zou zijn'

Nog werk te verzetten

Daarnaast onderzoeken de betrokken partijen of via het netwerk warmte geleverd kan gaan worden aan de gebouwde omgeving. “Dat is een wens van gemeenten, maar zij hebben de glastuinbouw hier wel voor nodig”, zegt Vooijs, die voorzitter is van InfraCo. “Dat de Westlandse tuinbouw dicht bij de gebouwde omgeving ligt, is hierbij een voordeel. Hierdoor kunnen makkelijk koppelingen worden gemaakt met bijvoorbeeld woningen. Je hebt elkaar nodig om de puzzel kloppend te krijgen. Om die reden neemt dit hele traject flink wat tijd in beslag. Ook het regelen van de benodigde vergunningen en het verkrijgen van subsidies is een behoorlijke klus.”

Toch is al concrete winst geboekt: de aanleg van het warmtenetwerk is inmiddels in volle gang en de eerste bronnen zijn al aan elkaar gekoppeld. “Maar er is ook nog werk te verzetten”, benadrukt Vooijs. “Uiteindelijk gaan tien bestaande geothermiebronnen met elkaar verbonden worden. Ook zijn of gaan nieuwe bronnen ontwikkeld worden. Daarnaast onderzoeken we als InfraCo of het mogelijk en haalbaar is om het netwerk te laten aansluiten op WarmtelinQ en uitbreiding richting Hoek van Holland voor elkaar te krijgen, hebben we een financiële bijdrage ontvangen vanuit Rabobank. Daar zijn we vanzelfsprekend erg blij mee.”

De aanleg van tientallen kilometers aan ondergrondse leidingen brengt onvermijdelijk overlast met zich mee. Wegen worden tijdelijk afgesloten en werkzaamheden zorgen soms voor hinder. “We begrijpen dat de werkzaamheden hinder veroorzaken voor bewoners en ondernemers”, zegt Vreugdenhil. “Tegelijkertijd werken we aan een toekomstbestendige energievoorziening voor het Westland. Daarvoor hebben we de inzet en kennis van veel Westlanders nodig. Zo bouwen we samen aan een duurzame warmtevoorziening voor ondernemers én huishoudens.”

‘RELEVANT PROJECT
‍VOOR TUINBOUW
ÉN MAATSCHAPPIJ’

Om de koppeling met WarmtelinQ en de uitbreiding van het warmtenet richting Hoek van Holland mogelijk te maken, ontving InfraCo een financiële bijdrage uit het Rabo Impactfonds. “We vinden dit soort initiatieven belangrijk, omdat deze meer glastuinbouwbedrijven toegang geven tot warmte uit aardwarmtebronnen als alternatief voor warmte uit fossiele brandstoffen. En als ook restwarmte uit de Rotterdamse haven in het netwerk kan worden gebracht, biedt dat extra flexibiliteit voor telers”, zegt Sander Vroom. Hij is Business Development Manager bij Rabobank.

Ook in andere regio’s
Dat Rabobank InfraCo financieel ondersteunt is volgens Vroom ‘niet meer dan logisch’. “Als bank willen we investeren in initiatieven die bijdragen aan een toekomstbestendige glastuinbouwsector.

Dat staat ook benoemd in onze Agrofoodvisie 2040. Wanneer er een belangenvereniging is die de Westlandse glastuinbouw wil helpen om gezamenlijk stappen te zetten richting een toekomstbestendige energievoorziening, ondersteunen we deze graag. Ook onze ledenraadsleden staan daarachter. We hebben de aanvraag namelijk eerst aan hen voorgelegd. Dit project is uiterst relevant voor de glastuinbouw, maar ook voor de regio. En wanneer het succesvol verloopt, kunnen onderdelen van deze aanpak mogelijk ook in andere regio’s worden toegepast.”

Heb jij ook een mooi, innovatief project, dat de glastuinbouwsector vooruit helpt en maatschappelijke impact heeft? Meld je dan aan voor een bijdrage uit het Rabo Impactfonds voor innovaties en maatschappelijke projecten.

Meer informatie: rabo.nl/lh/impactfonds.